Rozpoczyna się silnym, nagłym bólem całego nadbrzusza, któremu zwykle towarzyszą wymioty.

Brzuch jest wzdęty, twarz zarumieniona a białkówki zażółcone. Wyżej wymienione objawy zmuszają do natychmiastowej wizyty w szpitalu. Lekarz zbada i stwierdzi cechy odwodnienia. Przeprowadzi wnikliwy wywiad z którego dowie się, że pacjent ma kamicę żółciową lub kilka godziny wypił alkohol i tłusto zjadł. Z krwi natomiast widać wielokrotnie podwyższone stężenie amylazy trzustkowej oraz lipazy. Kolejnym badaniem będzie USG i tomografia komputerowa, które zobrazują i pozwolą ocenić stan trzustki. Kamica żółciowa i alkohol to najczęstsze przyczyny ostrego zapalenia trzustki. Powodują one obrzęk brodawki Vatera, a alkohol dodatkowo działa toksycznie na trzustkę. Brodawka Vatera to niewielka struktura w dwunastnicy, do której uchodzi zarówno przewód żółciowy, jak i przewód trzustkowy. Jeśli ulega na obrzękowi, trzustka zalewana jest przez własne soki trawienne. Leczenie odbywa się poprzez stosowanie głodówki oraz przeciwdziałaniu wstrząsowi, poprzez kroplówki i walkę z doskwierającym bólem. Gdzie do jego zwalczenia są podawane silne środki przeciwbólowe a niekiedy nawet znieczulenie zewnątrzoponowe.